ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΜΕΘΑ
Ιούλιος – Αύγουστος 2026
Αγαπητοί φίλοι του ΙΜΕΘΑ,
Καθώς πλησιάζουμε στην καλοκαιρινή περίοδο, θα θέλαμε να σας ευχαριστήσουμε για τη συνεχή συμμετοχή και υποστήριξή σας στις δράσεις του Ινστιτούτου μας.
Σας υπενθυμίζουμε ότι το 14ο Πανελλήνιο Συνέδριο του ΙΜΕΘΑ θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, στις 15 – 17 Οκτωβρίου 2026, στο Ξενοδοχείο Crowne Plaza. Το συνέδριο αποτελεί μία σημαντική ευκαιρία για ανταλλαγή γνώσεων, επιστημονικό διάλογο και ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των επαγγελματιών υγείας που δραστηριοποιούνται στον τομέα της θρόμβωσης και της αντιθρομβωτικής αγωγής.
Παράλληλα, το ΙΜΕΘΑ έχει ήδη ανοίξει έναν νέο κύκλο δράσης και συνεργασίας μέσω της δημιουργίας Ομάδων Εργασίας. Σας προσκαλούμε να εγγραφείτε και να συμμετάσχετε ενεργά, συμβάλλοντας στην παραγωγή επιστημονικού έργου, την ανταλλαγή εμπειριών και την ανάπτυξη νέων πρωτοβουλιών. Οι νεότεροι συνάδελφοι θα έχουν την ευκαιρία να εξελιχθούν επιστημονικά, ενώ οι πιο έμπειροι να μεταδώσουν τη γνώση και την εμπειρία τους στη νέα γενιά επιστημόνων. Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε ΕΔΩ.
Στο παρόν ενημερωτικό δελτίο του ΙΜΕΘΑ παρουσιάζονται και σχολιάζονται πρόσφατες σημαντικές δημοσιεύσεις στον τομέα της θρόμβωσης και της αντιθρομβωτικής αγωγής, με στόχο τη συνεχή ενημέρωση της επιστημονικής κοινότητας.
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ-ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΣΦΑΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΩΝ
«Mελέτη DISCOUNT: Μηχανική θρομβεκτομή σε ισχαιμικό εγκεφαλικό με μέση ή περιφερική αρτηριακή απόφραξη (MDVO)». (Clarençon, F.; Bala, F.; Baptiste, A.; Pasi, M.; Marnat, G.; Sibon, I.; Gory, B.; Richard, S.; Pop, R.; Wolff, V.; et al. Mechanical Thrombectomy in Ischemic Stroke With a Medium or Distal Arterial Occlusion: The DISCOUNT Randomized Clinical Trial. JAMA 2026, doi:10.1001/jama.2026.8977, Published Online: July 22, 2026
https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2851954).
Πρόκειται για μια τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή που συνέκρινε τη μηχανική θρομβεκτομή, σε συνδυασμό με τη βέλτιστη ιατρική θεραπεία, έναντι της αποκλειστικής χρήσης ιατρικής θεραπείας. Σκοπός της ήταν να εκτιμηθεί εάν η επεμβατική προσέγγιση βελτιώνει τη λειτουργική έκβαση των ασθενών.
Τα κύρια συμπεράσματα της μελέτης:
- Απουσία κλινικού οφέλους: Η μηχανική θρομβεκτομή δεν παρείχε σαφή βελτίωση σε σύγκριση με τη συντηρητική θεραπεία.
- Αυξημένος κίνδυνος επιπλοκών: Παρατηρήθηκε υψηλότερο ποσοστό αιμορραγικών επιπλοκών, συμπεριλαμβανομένης της συμπτωματικής ενδοκρανιακής αιμορραγίας.
- Κεντρικός ρόλος της συντηρητικής αγωγής: Αναδεικνύεται η σημασία της βέλτιστης ιατρικής θεραπείας ως βασικού άξονα αντιμετώπισης.
Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η εφαρμογή της θρομβεκτομής στις συγκεκριμένες περιπτώσεις MDVO απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς το θεραπευτικό όφελος δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένο. Η μελέτη DISCOUNT συμβάλλει ουσιαστικά στον επαναπροσδιορισμό των θεραπευτικών επιλογών και ενδέχεται να επηρεάσει τις μελλοντικές κατευθυντήριες οδηγίες.
«Διάρκεια Διπλής Αντιαιμοπεταλιακής Θεραπείας σε Ασθενείς Υψηλού Αιμορραγικού Κινδύνου: Συστηματική Ανασκόπηση και Μετα-Ανάλυση»
(Zito, A.; Landi, A.; Bhatt, D.L.; Chen, S.-L.; De Luca, G.; Franzone, A.; Gwon, H.-C.; Kang, J.; Hahn, J.-Y.; Hong, S.-J.; et al. Dual Antiplatelet Therapy Duration in Patients at High Bleeding Risk: A Systematic Review and Meta-Analysis. JAMA Cardiology 2026, doi:10.1001/jamacardio.2026.1922.
https://jamanetwork.com/journals/jamacardiology/article-abstract/2850862)
Η συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση των Zito et al αξιολόγησε τη διάρκεια της διπλής αντιαιμοπεταλιακής αγωγής σε ασθενείς υψηλού αιμορραγικού κινδύνου που υποβλήθηκαν σε διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση (PCI). Τα δεδομένα από τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές έδειξαν ότι τα συντομότερα σχήματα DAPT (abbreviated DAPT), διάρκειας 1–3 μηνών, σχετίζονται με σημαντικά χαμηλότερο αιμορραγικό κίνδυνο σε σύγκριση με τα καθιερωμένα σχήματα 6–12 μηνών. Παράλληλα, δεν παρατηρήθηκε αύξηση στα σοβαρά ισχαιμικά καρδιαγγειακά ή εγκεφαλικά συμβάματα, ιδίως όταν η διάρκεια της θεραπείας ήταν 3 μήνες.
Συμπεράσματα:
- Η abbreviated DAPT μείωσε τα μείζονα ή κλινικά σημαντικά μη μείζονα αιμορραγικά συμβάντα.
- Η συνολική επίπτωση των μείζονων αιμορραγιών επίσης μειώθηκε.
- Δεν διαπιστώθηκε αύξηση στα μείζονα ανεπιθύμητα καρδιαγγειακά επεισόδια σε σχέση με τη συνήθη διάρκεια της DAPT.
- Τα σχήματα 3 μηνών φαίνεται να προσφέρουν την πιο ασφαλή και ισορροπημένη επιλογή για ασθενείς υψηλού αιμορραγικού κινδύνου.
- Τα ευρήματα υποστηρίζουν μια πιο εξατομικευμένη προσέγγιση στη διάρκεια της αντιαιμοπεταλιακής αγωγής μετά από PCI.
«Μπεμπεδοϊκό Οξύ και Κίνδυνος Φλεβικής Θρομβοεμβολής σε Ασθενείς με Δυσανεξία στις Στατίνες»
(Spiazzi, B.F.; Brennan, D.; Zingano, C.P.; Powell, H.A.; Nicholls, S.J.; Nissen, S.E.; Laffin, L.J. Bempedoic Acid and Venous Thromboembolism Risk Among Statin-Intolerant Patients: A Post Hoc Analysis of the CLEAR Outcomes Randomized Clinical Trial. JAMA Cardiology 2026, 11, 659-663, doi:10.1001/jamacardio.2026.1208. Published Online: May 27, 2026).
Η post hoc ανάλυση της τυχαιοποιημένης κλινικής μελέτης CLEAR Outcomes διερεύνησε τη συσχέτιση της θεραπείας με μπεμπεδοϊκό οξύ και του κινδύνου φλεβικής θρομβοεμβολής (VTE) σε ασθενείς με δυσανεξία στις στατίνες. Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 13.970 συμμετέχοντες, με διάμεση παρακολούθηση 40,6 μηνών, και καταγράφηκαν συνολικά 106 επεισόδια φλεβοθρομβοεμβολής. Η επίπτωση των συμβάντων ήταν μικρότερη στην ομάδα του μπεμπεδοϊκού οξέος σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο (placebo), με σχετικό κίνδυνο (HR) 0,58.
Κύρια ευρήματα:
- Το μπεμπεδοϊκό οξύ συσχετίστηκε με σημαντική μείωση του συνολικού κινδύνου VTE.
- Παρατηρήθηκε μείωση τόσο της εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης όσο και της πνευμονικής εμβολής.
- Το πιθανό αυτό ευεργετικό προφίλ φαίνεται να υπερβαίνει τη γνωστή υπολιπιδαιμική δράση του φαρμάκου.
- Δεδομένου ότι πρόκειται για post hoc ανάλυση, τα ευρήματα θα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή και να επιβεβαιωθούν σε μελλοντικές προοπτικές μελέτες.
«Χορήγηση Ριβαροξαμπάνης και Ακολούθως Ασπιρίνης έναντι Μονοθεραπείας με Ασπιρίνη μετά από Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου ή Γόνατος”
(Shivakumar, S.; Matino, D.; Zukor, D.; Kahn, S.R.; Vincent, G.; Mundi, R.; Vendittoli, P.A.; Refaei, M.; Bohm, E.; Tanzer, M.; Pelet S.; Richardon G.; Powell J.; Ikesaka R.; Douketis J.; Ward S.; Kim P.; Mann S.; Pleasance S.; Cormier J.; Andreou P.; Matheson K.; Theriault C.; West C.; Anderson D.; Gross P.L. EPCAT III Trial Investigators. Rivaroxaban Then Aspirin vs. Aspirin Alone after Total Hip or Knee Arthroplasty. N Engl J Med 2026, Published July 12, 2026, doi:10.1056/NEJMoa2603649).
Η μελέτη αξιολόγησε τη χρήση μονοθεραπείας με ασπιρίνη σε σύγκριση με τη στρατηγική αρχικής χορήγησης ριβαροξαμπάνης και ακολούθως ασπιρίνης, για την πρόληψη φλεβικών θρομβοεμβολικών επεισοδίων μετά από ολική αρθροπλαστική ισχίου ή γόνατος.
Συνολικά τυχαιοποιήθηκαν 5.429 ασθενείς. Η ασπιρίνη μόνη της αποδείχθηκε μη κατώτερη της διαδοχικής στρατηγικής ριβαροξαμπάνης-ασπιρίνης ως προς την πρόληψη συμπτωματικής φλεβικής θρομβοεμβολής (VTE), με εξαιρετικά χαμηλά και παρόμοια ποσοστά συμβάντων και στις δύο ομάδες.
Κύρια συμπεράσματα:
- Μη κατωτερότητα: Η ασπιρίνη μόνη της ήταν μη κατώτερη από το σχήμα ριβαροξαμπάνης ακολουθούμενης από ασπιρίνη.
- Χαμηλή επίπτωση: Τα ποσοστά εμφάνισης VTE ήταν εξαιρετικά χαμηλά και στις δύο θεραπευτικές ομάδες.
- Ασφάλεια: Δεν παρατηρήθηκε κλινικά σημαντική διαφορά στις αιμορραγικές επιπλοκές μεταξύ των δύο σχημάτων.
- Κλινική εφαρμογή: Τα ευρήματα υποστηρίζουν την ασπιρίνη ως μια απλούστερη, οικονομική και πρακτική επιλογή για τους κατάλληλους ασθενείς μετά από αρθροπλαστική.
«Αντίδοτα για την Αναστροφή της Αντιπηκτικής Αγωγής»
(Rocca B, Ten Cate H. Antidotes for Anticoagulation Reversal. N Engl J Med. 2026 Jun 11;394(22):2235-2254. doi: 10.1056/NEJMra2506021. PMID: 42269153).
Η ανασκόπηση των Rocca και ten Cate παρουσιάζει τις διαθέσιμες στρατηγικές για την αναστροφή της αντιπηκτικής δράσης σε ασθενείς με μείζονα αιμορραγία ή ανάγκη επείγουσας επέμβασης.
Η επιλογή του κατάλληλου αντίδοτου πρέπει να βασίζεται στο είδος του αντιπηκτικού, στη φαρμακοκινητική και φαρμακοδυναμική του παράγοντα, καθώς και στα ειδικά χαρακτηριστικά του ασθενούς. Για τη μη κλασματοποιημένη ηπαρίνη, η πρωταμίνη παραμένει το καθιερωμένο αντίδοτο, ενώ για τους ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ (VKA), το συμπυκνωμένο σύμπλεγμα προθρομβίνης 4 παραγόντων (4F-PCC) σε συνδυασμό με βιταμίνη Κ αποτελεί την προτιμώμενη στρατηγική.
Κύρια σημεία:
- Idarucizumab: Προσφέρει ταχεία και ειδική αναστροφή της δράσης της dabigatran.
- Andexanet alfa: Στοχεύει τους άμεσους αναστολείς του παράγοντα Xa (DOACs), αλλά παραμένουν ανοιχτά ζητήματα σχετικά με την ασφάλεια, το κόστος και τη βέλτιστη χρήση του.
- Θεραπευτικά κενά: Για ορισμένες κατηγορίες αντιπηκτικών, όπως οι ηπαρίνες χαμηλού μοριακού βάρους (LMWH) και το fondaparinux, δεν υπάρχουν ακόμη πλήρως ειδικά αντίδοτα.
- Ανάγκη για δεδομένα: Η ανασκόπηση υπογραμμίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά τεκμηρίωσης, ιδιαίτερα ως προς τα κλινικά αποτελέσματα και όχι μόνο τους εργαστηριακούς δείκτες.
«Έλλειψη Παράγοντα XII και Κίνδυνος Θρόμβωσης”
(Lara MC, García Chavez J, Hernandez EM. Factor XII Deficiency and Thrombosis Risk: A Systematic Review and Meta-Analysis. Arch Med Res. 2026 Jul;57(5):103430. doi: 10.1016/j.arcmed.2026.103430. Epub 2026 Apr 25. PMID: 42035525).
Η συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση των Lara et al διερεύνησε τη σχέση μεταξύ της έλλειψης του παράγοντα XII (FXII) και του κινδύνου εμφάνισης θρόμβωσης. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η γενετικά καθορισμένη μείωση του FXII δεν συνδέεται με αιμορραγική διάθεση. Αντίθετα, η συσχέτισή της με θρομβωτικά συμβάντα παραμένει αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης. Σε ορισμένες αναλύσεις μάλιστα, αναδεικνύεται μια πιθανή προστατευτική επίδραση έναντι της φλεβικής θρομβοεμβολής (VTE), χωρίς καμία ένδειξη αυξημένου αιμορραγικού κινδύνου.
Κύρια σημεία:
- Απουσία αιμορραγιών: Η έλλειψη του παράγοντα XII δεν προκαλεί κλινική αιμορραγική προδιάθεση.
- Αντικρουόμενα δεδομένα: Τα στοιχεία για αυξημένο θρομβωτικό κίνδυνο παραμένουν ασαφή και εξαρτώνται από τον τύπο της μελέτης.
- Πιθανή προστασία: Γενετικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι η μειωμένη δραστικότητα του FXII ίσως δρα προστατευτικά έναντι της VTE.
- Ανάγκη τεκμηρίωσης: Απαιτούνται περαιτέρω προοπτικές μελέτες για να αποσαφηνιστεί ο ακριβής κλινικός ρόλος της έλλειψης FXII.
ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ
Δημήτριος Ρίχτερ
Καρδιολόγος
Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, “Ευρωκλινική”Αθηνών
Πρόεδρος Ι.Μ.Ε.Θ.Α.
Δέσποινα Πανταζή
Χημικός, MSc, PhD στη Βιοχημεία, ΕΔΙΠ
Βαθμού Α’, Εργαστήριο Βιοχημείας/Eρευνητικό
Κέντρο Αθηροθρόμβωσης/Τμήμα Χημείας,
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Μέλος Δ.Σ. Ι.Μ.ΕΘ.Α.